Vanaf 1 januari 2027 is het onder bepaalde voorwaarden weer toegestaan om de hoeveelheid bunkerbrandstoffen voor zeeschepen handmatig te meten via tankopeningen. Het gaat hierbij om bunkerbrandstoffen die volgens het veiligheidsinformatieblad (SDS) als giftig zijn geclassificeerd. De wijziging is opgenomen in het ADN, de internationale regelgeving voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over de binnenwateren.
De aanpassing is vooral van belang voor bedrijven die actief zijn in de bunkersector, de binnenvaart en de zeevaart, omdat het de praktische uitvoering van bunkerleveringen aanzienlijk vergemakkelijkt zonder de veiligheid uit het oog te verliezen.
Waarom verandert de regelgeving?
Per 1 januari 2025 trad een wijziging van het ADN in werking waardoor handmatige metingen van deze bunkerbrandstoffen niet langer waren toegestaan. Vanaf dat moment moesten metingen plaatsvinden via een (gedeeltelijk) gesloten meetsysteem.
In de praktijk bleek deze verplichting echter tot verschillende problemen te leiden. Niet alle bunkerschepen beschikken over een geschikt gesloten meetsysteem. Daarnaast zijn bestaande systemen niet altijd operationeel, onvoldoende gekalibreerd of technisch niet in staat om de geleverde hoeveelheid brandstof nauwkeurig vast te stellen. Hierdoor ontstonden discussies over de daadwerkelijk geleverde volumes en werd de operationele afhandeling van bunkerleveringen bemoeilijkt.
Na overleg binnen de internationale ADN-werkgroepen is daarom besloten de regelgeving aan te passen.
Onder welke voorwaarden is handmatig meten toegestaan?
Vanaf januari 2027 mag handmatig worden gemeten wanneer aan een aantal voorwaarden wordt voldaan:
- de hoeveelheid bunkerbrandstof kan niet op een andere betrouwbare wijze worden vastgesteld;
- handmatige meting is noodzakelijk om de geleverde hoeveelheid correct te bepalen;
- de werkzaamheden worden uitgevoerd volgens de geldende veiligheidsvoorschriften;
- passende persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) en veilige werkprocedures worden toegepast om blootstelling aan gevaarlijke dampen of vloeistoffen te voorkomen.
De wijziging betekent dus niet dat handmatig meten de standaard wordt, maar dat het opnieuw mogelijk is wanneer dit de meest betrouwbare en veilige oplossing is.
Veiligheid blijft uitgangspunt
Hoewel de regelgeving wordt versoepeld, blijft veiligheid de hoogste prioriteit. Het openen van een tank brengt risico’s met zich mee, zoals blootstelling aan giftige dampen, brandbare atmosferen of contact met gevaarlijke stoffen. Daarom moeten bedrijven vooraf een risicoanalyse uitvoeren en passende beheersmaatregelen treffen.
Medewerkers die dergelijke werkzaamheden uitvoeren dienen bovendien aantoonbaar te zijn opgeleid in het veilig omgaan met gevaarlijke stoffen, het gebruik van meetapparatuur en de toepassing van persoonlijke beschermingsmiddelen.
Tijdelijke aangepaste handhaving door de ILT
Omdat de nieuwe ADN-bepaling pas op 1 januari 2027 van kracht wordt, heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) aangekondigd in de tussenliggende periode niet handhavend op te treden tegen de huidige ADN-bepaling die voorschrijft dat metingen uitsluitend via een deels gesloten meetsysteem mogen plaatsvinden.
Hierdoor ontstaat voor de sector tijdelijk duidelijkheid en kunnen bunkerleveringen doorgaan zonder onnodige operationele beperkingen, mits de werkzaamheden veilig worden uitgevoerd.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Voor bunkerbedrijven, terminals en scheepvaartondernemingen betekent deze wijziging dat zij vanaf januari 2027 weer gebruik kunnen maken van handmatige metingen wanneer een gesloten meetsysteem geen betrouwbare uitkomst biedt. Dit vergroot de nauwkeurigheid van de vaststelling van de geleverde hoeveelheid bunkerbrandstof en voorkomt geschillen tussen leverancier en afnemer.
Tegelijkertijd blijft het essentieel dat bedrijven hun procedures actualiseren, medewerkers goed instrueren en blijven investeren in veilige werkmethoden. De wijziging biedt meer operationele flexibiliteit, maar verandert niets aan de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers om veilig met gevaarlijke stoffen te werken.
Voor organisaties die betrokken zijn bij het vervoer, de opslag of overslag van gevaarlijke stoffen is het raadzaam deze wijziging tijdig op te nemen in de interne procedures en opleidingen, zodat men vanaf 2027 volledig voldoet aan de aangepaste ADN-regelgeving.
Oefenen voor je ADN Veiligheidsadviseur examen?
by 